علت ریزش موی وسط سر در مردان

صبح جلوی آینه متوجه می شوید که موهای وسط سرتان کم پشت تر از قبل شده و پوست سر از لابه لای آن ها پیداست. این مشکل در مردان شایع است و در بیشتر موارد علت مشخصی دارد که می شود آن را پیدا کرد. اما همه ی ریزش ها یک علت ندارند و تشخیص اشتباه یعنی هدر رفتن ماه ها زمان، در حالی که هر ماه تأخیر، فولیکول های بیشتری را به نقطه ی بی بازگشت نزدیک می کند.

در ادامه علت های ریزش موی وسط سر را مرور می کنیم، یاد می گیرید ریزش ارثی را از موقتی تشخیص دهید، و بعد به روش های جلوگیری و درمان می رسیم تا بدانید قدم بعدی تان چیست.

ریزش موی وسط سر در مردان چه شکلی دارد و چه فرقی با ریزش عادی مو دارد؟

ریزش موی وسط سر در مردان معمولاً با کم پشت شدن تدریجی ناحیه ی بالا و مرکز سر شروع می شود، نه با ریختن ناگهانی مو. در این حالت موها اول نازک و کم رنگ می شوند و پوست سر کم کم از لابه لای آن ها پیدا می شود. ریزش عادی با این فرق دارد که روزانه حدود پنجاه تا صد تار مو می ریزد و جای آن موی تازه ای با ضخامت طبیعی می روید. اگر ضخامت موها در یک ناحیه ی مشخص کم می شود و تراکم پایین می آید، دیگر با ریزش عادی طرف نیستید.

مهم ترین علت ریزش موی وسط سر در مردان چیست؟

شایع ترین علت ریزش موی وسط سر در مردان، ریزش مو الگوی مردانه است که ارثی است و به حساسیت فولیکول های مو به هورمون های مردانه برمی گردد. این الگو معمولاً از دو جا شروع می شود: خط رویش جلوی سر و ناحیه ی تاج که بالای فرق سر قرار دارد. وقتی این دو ناحیه پیشروی می کنند، وسط سر هم کم پشت می شود. برای همین خیلی از مردان فکر می کنند ریزش وسط سر یک مشکل جداگانه است، در حالی که اغلب بخشی از همین روند است.

هورمون DHT چطور باعث نازک شدن موهای وسط سر می شود؟

DHT هورمونی است که از تستوسترون ساخته می شود و در افراد مستعد، فولیکول های مو را کم کم کوچک می کند. با هر دوره ی رشد، فولیکول کوچک تر می شود، مو کوتاه تر رشد می کند و تار مو نازک تر می شود. بعد از چند سال، فولیکول فقط موهای کوتاه و کرک مانند تولید می کند و در نهایت ممکن است کاملاً از کار بیفتد. نکته ی مهم این است که تستوسترون خون در این افراد معمولاً طبیعی است و مشکل از حساسیت فولیکول هاست، نه از مقدار هورمون.

ژنتیک و سابقه ی خانوادگی چقدر در ریزش موی وسط سر مردان نقش دارند؟

ژنتیک مهم ترین عامل ریزش مو الگوی مردانه است و ژن های مرتبط با آن از هر دو سمت خانواده به ارث می رسند، نه فقط از پدر. اگر پدر، دایی، عمو یا پدربزرگ ها دچار کم پشتی یا طاسی شده اند، احتمال ریزش در شما بالاتر است. با این حال سابقه ی خانوادگی تضمین نمی کند که ریزش حتماً شروع شود یا در چه سنی شروع شود. نبودن سابقه هم دلیل اطمینان کامل نیست، چون علت های دیگر ریزش مو هنوز وجود دارند.

علت ریزش مو در مردان جوان چیست؟

شایع ترین علت ریزش مو در مردان جوان همان ریزش ارثی و حساسیت به DHT است که می تواند از اواخر نوجوانی یا اوایل بیست سالگی شروع شود. بعد از آن، علت های موقتی مثل استرس شدید، بیماری، کمبودهای تغذیه ای، مشکل تیروئید و بیماری های پوست سر قرار دارند. برای همین نباید فرض کرد که هر ریزشی در سن پایین فقط ارثی است. تشخیص درست علت مشخص می کند که درمان دارویی لازم است یا با رفع مشکل زمینه ای، ریزش خودش متوقف می شود.

استرس یا بیماری چطور می تواند باعث ریزش ناگهانی مو شود؟

استرس شدید جسمی یا روحی، تب بالا، عمل جراحی و رژیم لاغری سخت می توانند باعث نوعی ریزش به نام ریزش تلوژن شوند. در این حالت تعداد زیادی از موها هم زمان وارد مرحله ی استراحت می شوند و حدود دو تا سه ماه بعد از اتفاقِ محرک می ریزند. مثلاً کسی که ماه گذشته یک بیماری تب دار سنگین داشته، ممکن است حالا با ریزش زیاد روبه رو شود. خبر خوب این است که اگر محرک برطرف شود، این ریزش معمولاً موقتی است و مو طی چند ماه برمی گردد.

کمبود آهن، ویتامین D، روی و B12 چه تأثیری روی ریزش مو دارد؟

کمبود آهن و پایین بودن ذخیره ی آهن (فریتین)، کمبود ویتامین D، روی و B12 می توانند ریزش مو را بیشتر کنند. این کمبودها معمولاً ریزش را در کل سر پخش می کنند، اما در مردانی که زمینه ی ارثی دارند، ممکن است نازک شدن موها را سریع تر کنند. تشخیص کمبود فقط با آزمایش خون ممکن است و حدس زدن کافی نیست. مصرف خودسرانه ی مکمل ها هم بدون آزمایش توصیه نمی شود، چون مصرف زیاد بعضی از آن ها، مثل آهن و روی، خودش مشکل ساز است.

آیا مشکل تیروئید می تواند علت ریزش مو در مردان باشد؟

اختلال تیروئید، چه کم کاری و چه پرکاری، می تواند باعث نازک شدن و ریزش موها شود. معمولاً این مشکل با علائم دیگری مثل خستگی غیرعادی، تغییر وزن بدون دلیل، تپش قلب یا حساسیت به سرما و گرما همراه است. ریزش مو در این حالت بیشتر در کل سر پخش می شود و به وسط سر محدود نیست. با یک آزمایش ساده ی TSH می شود وجود مشکل را بررسی کرد.

بیماری های پوست سر چطور روی ریزش مو اثر می گذارند؟

بیماری های پوست سر مثل درماتیت سبورئیک (شوره ی شدید)، پسوریازیس و عفونت قارچی می توانند باعث ریزش موضعی مو شوند. نشانه ی این مشکلات معمولاً خارش، قرمزی، پوسته ریزی یا درد پوست سر است. ریزش ارثی معمولاً بدون خارش و التهاب پیش می رود، پس همراه بودن این علائم باید شما را به فکر بیماری پوستی بیندازد. درمان این موارد با شامپو یا داروی مخصوص انجام می شود و بعد از کنترل بیماری، ریزش معمولاً کم می شود.

کدام داروها و مکمل ها می توانند ریزش موی مردان را تشدید کنند؟

بعضی داروها و مکمل ها می توانند ریزش مو را شروع یا تشدید کنند، از جمله استروئیدهای آنابولیک و مکمل های افزایش دهنده ی تستوسترون که در باشگاه ها رایج اند. این مواد فعالیت هورمون های مردانه را بالا می برند و در افراد مستعد، روند ریزش ارثی را جلو می اندازند. داروهای دیگری مثل بعضی داروهای ضدانعقاد، ضدافسردگی و شیمی درمانی هم می توانند اثر مشابهی داشته باشند. اگر دارویی را تازه شروع کرده اید و هم زمان ریزش شروع شده، آن را بدون مشورت پزشک قطع نکنید و موضوع را با او در میان بگذارید.

آیا عادت های روزمره مثل سیگار، کم خوابی یا کلاه گذاشتن در ریزش مو نقش دارند؟

عادت های روزمره معمولاً علت اصلی ریزش موی وسط سر نیستند، اما می توانند روند آن را تشدید کنند. سیگار، کم خوابی طولانی و رژیم های سخت کم پروتئین جزو مواردی هستند که به سلامت فولیکول ها آسیب می زنند. مدل موی خیلی کشیده یا استفاده ی مداوم از ژل و اسپری های سنگین هم اگر باعث کشیدگی یا التهاب پوست سر شود، ضرر دارد. در مقابل، این باور رایج که کلاه یا کلاه ایمنی باعث طاسی می شود، شواهد محکمی ندارد.

چطور بفهمم ریزش مو ارثی است یا موقتی؟

برای تشخیص ریزش ارثی از ریزش موقتی، باید به الگو و سرعت ریزش نگاه کنید. ریزش ارثی آهسته و تدریجی است، در نواحی مشخصی مثل جلو و وسط سر دیده می شود و موها به جای ریختن یک باره، کم کم نازک می شوند. ریزش موقتی معمولاً ناگهانی است، در کل سر پخش می شود و بعد از یک اتفاق مشخص مثل بیماری یا استرس شروع می شود. اگر نمی توانید مطمئن شوید، معاینه ی پوست و مو توسط پزشک بهترین راه تشخیص است.

در چه شرایطی باید برای ریزش مو حتماً به پزشک مراجعه کرد؟

چند علامت نشان می دهد که نباید ریزش مو را به حال خود رها کنید. ریزش ناگهانی و زیاد، ریزش به شکل لکه های گرد، خارش یا قرمزی و درد پوست سر، و همراهی ریزش با خستگی یا کاهش وزن بی دلیل از این علائم هستند. در ریزش تدریجی ارثی هم بهتر است زودتر اقدام کنید، چون درمان در مراحل اولیه نتیجه ی بهتری دارد. بهترین مرجع برای شروع، متخصص پوست و مو است.

پزشک برای پیدا کردن علت ریزش مو چه معاینه ها و آزمایش هایی انجام می دهد؟

پزشک برای پی بردن به علت ریزش موی وسط سر، اول درباره ی سابقه ی خانوادگی، داروها، رژیم غذایی و زمان شروع ریزش سؤال می کند. بعد پوست سر را معاینه می کند و معمولاً با دستگاه ترایکوسکوپی موها و فولیکول ها را از نزدیک می بیند تا نازک شدن موها را تشخیص دهد. در صورت نیاز، آزمایش هایی مثل شمارش سلول های خون، فریتین، TSH، ویتامین D و B12 درخواست می شود. این مراحل کمک می کند درمان بر اساس علت واقعی انتخاب شود، نه حدس.

جلوگیری از ریزش مو در مردان چطور ممکن است؟

جلوگیری از ریزش مو در مردان، وقتی ریزش ارثی است، یعنی مهار کردن روند آن در مراحل اولیه، نه حذف کامل اثر ژنتیک. مؤثرترین کار، مراجعه ی زودهنگام و شروع درمان های اثبات شده قبل از این است که فولیکول ها کاملاً از کار بیفتند، چون فولیکولی که کاملاً از بین رفته با دارو برنمی گردد. عادت های سالم مثل تغذیه ی کافی، خواب منظم و مدیریت استرس نقش کمکی دارند، اما جایگزین درمان نمی شوند. هرچه زودتر اقدام کنید، تعداد فولیکول هایی که می شود نجات داد بیشتر است.

درمان ریزش مو وسط سر چه روش های اصلی ای دارد؟

درمان ریزش مو وسط سر به علت آن بستگی دارد، اما در نوع ارثی، دو داروی مینوکسیدیل و فیناستراید پایه ی درمان هستند. مینوکسیدیل رشد مو را تحریک می کند و دوره ی رشد را طولانی تر می کند، و فیناستراید با کم کردن DHT جلوی کوچک شدن فولیکول را می گیرد. این دو دارو معمولاً روی ناحیه ی وسط و تاج سر نتیجه ی بهتری نسبت به خط رویش جلوی سر دارند. اگر ریزش به خاطر کمبود یا بیماری دیگری باشد، اول باید همان مشکل درمان شود.

مینوکسیدیل را چطور باید استفاده کرد و نتیجه اش کی دیده می شود؟

مینوکسیدیل موضعی را معمولاً دو بار در روز یا طبق دستور پزشک روی پوست سر خشک می مالند و باید آن را منظم و بلندمدت ادامه داد. در ماه های اول ممکن است ریزش موقتی بیشتر شود، چون موهای ضعیف جای خود را به موهای جدید می دهند؛ این حالت طبیعی است و دلیل قطع دارو نیست. نتیجه معمولاً بعد از چهار تا شش ماه دیده می شود. اگر دارو قطع شود، موهایی که تقویت شده اند به مرور دوباره می ریزند.

فیناستراید چطور روی ریزش مو اثر می گذارد و چه عوارضی دارد؟

فیناستراید ۱ میلی گرمی داروی خوراکی نسخه ای است که با کم کردن تبدیل تستوسترون به DHT، روند ریزش ارثی را کند یا متوقف می کند. اثر آن معمولاً بعد از سه تا شش ماه شروع می شود و برای ماندگار شدن نتیجه باید مصرفش ادامه پیدا کند. بعضی افراد عوارضی مثل کاهش میل جنسی یا مشکل نعوظ را گزارش کرده اند، هرچند در بیشتر مصرف کنندگان دیده نمی شود. به همین دلیل مصرف آن باید فقط با مشورت و پیگیری پزشک انجام شود.

درمان ریزش مو مردان جوان با روش های کمکی مثل PRP، مزوتراپی و لیزر چطور انجام می شود؟

درمان ریزش مو مردان جوان معمولاً با داروهای اصلی شروع می شود و روش هایی مثل PRP، مزوتراپی و لیزر کم توان به عنوان درمان کمکی کنار آن ها استفاده می شوند. در PRP، پلاکت های غنی شده ی خون خود فرد به پوست سر تزریق می شود تا رشد مو تحریک شود. این روش ها معمولاً در چند جلسه و با فاصله ی زمانی انجام می شوند و نتیجه ی آن ها از فردی به فرد دیگر فرق می کند. شواهد علمی آن ها به قوت دارو نیست، پس بهتر است جایگزین درمان اصلی نشوند.

کاشت مو برای ریزش وسط سر چه زمانی مناسب است؟

کاشت مو برای ریزش وسط سر وقتی مناسب است که روند ریزش تا حد زیادی کنترل شده باشد و فرد زیر پوشش درمان دارویی باشد. اگر کاشت در سن خیلی پایین و در حالی که ریزش ارثی هنوز فعال است انجام شود، موهای اطراف ناحیه ی کاشته شده ممکن است بعداً بریزند و ظاهر غیرطبیعی ایجاد شود. در وسط سر، تعداد گرافت های لازم و ذخیره ی موی پشت و کناره ها اهمیت دارد، چون این ذخیره محدود است. برای همین قبل از کاشت باید با پزشک، برنامه ی کلی درمان و آینده ی ریزش را مشخص کنید.

رایج ترین اشتباه ها در درمان ریزش مو چیست؟

رایج ترین اشتباه در درمان ریزش مو این است که افراد به جای پیدا کردن علت، با شامپو، روغن و دمنوش های گیاهی خودشان را درمان می کنند. این روش ها به تنهایی جلوی ریزش ارثی ناشی از DHT را نمی گیرند. اشتباه های دیگر شامل قطع درمان بعد از دو سه ماه به خاطر دیر دیدن نتیجه، و مصرف دارو یا مکمل بدون نسخه و آزمایش است. هرچه شروع درمان درست عقب تر بیفتد، تعداد فولیکول های قابل نجات کمتر می شود.

در نهایت علت ریزش موی وسط سر در مردان چیست و بهتر است چه اقدامی انجام شود؟

علت ریزش موی وسط سر در مردان در بیشتر موارد ارثی و مرتبط با حساسیت فولیکول ها به DHT است، هرچند استرس، کمبودها، تیروئید، بیماری پوست و بعضی داروها هم می توانند نقش داشته باشند. بهترین اقدام این است که زود به متخصص پوست و مو مراجعه کنید تا با معاینه و آزمایش، نوع ریزش مشخص شود. بعد از آن، درمان مناسب، چه دارویی و چه رفع مشکل زمینه ای، باید با صبر و به صورت مداوم انجام شود. هرچه زودتر شروع کنید، شانس حفظ موهای فعلی و برگشت بخشی از تراکم بیشتر است.

محتوای مرتبط که پیشنهاد میکنم بخونید: 

آیا کاشت مو درد دارد

کدام ریزش مو خطرناک هست

آیا ریزش مو سکه ای خطرناک هست

کمبود کدام ویتامین باعث ریزش مو می شود